Jakie produkty mają gluten? Odkryj oczywiste i ukryte źródła!

W dzisiejszych czasach, kiedy świadomość zdrowotna rośnie, coraz więcej osób poszukuje rzetelnych informacji na temat glutenu w diecie. Niezależnie od tego, czy zmagasz się z celiakią, masz nietolerancję glutenu, czy po prostu chcesz świadomie wybierać produkty, ten artykuł pomoże Ci zrozumieć, gdzie gluten się ukrywa zarówno w tych oczywistych, jak i zaskakujących miejscach. Przygotowałam dla Ciebie praktyczny przewodnik, który ułatwi Ci poruszanie się po świecie bezglutenowych zakupów i czytania etykiet.

Kiedy zaczynamy swoją przygodę z dietą bezglutenową, szybko zdajemy sobie sprawę, że gluten jest wszechobecny. Nie ogranicza się on jedynie do pieczywa czy makaronów, ale pojawia się w wielu podstawowych produktach spożywczych, które często lądują na naszych stołach. Moje doświadczenie pokazuje, że zrozumienie, gdzie gluten jest obecny, to pierwszy i najważniejszy krok do świadomego i bezpiecznego żywienia.

Oczywiste źródła glutenu czego unikać w pierwszej kolejności?

Głównymi winowajcami, jeśli chodzi o zawartość glutenu, są zboża takie jak pszenica (w tym jej odmiany: orkisz, durum, kamut), żyto, jęczmień oraz pszenżyto. Z nich wytwarzane są produkty, które stanowią podstawę diety wielu z nas. Oto lista, na którą zawsze zwracam szczególną uwagę:

• Pieczywo i wyroby cukiernicze: chleby, bułki, bagietki, maca, pumpernikiel, precle, ciasta, ciastka, herbatniki, wafle, pizza, bułka tarta.
• Makarony: wszystkie tradycyjne makarony pszenne i żytnie.
• Kasze: kasza manna, kuskus, bulgur, kasze jęczmienne (pęczak, perłowa, mazurska), kasza owsiana (chyba że certyfikowana jako bezglutenowa).
• Płatki i otręby: pszenne, żytnie, jęczmienne, owsiane (również z wyjątkiem certyfikowanych).
• Napoje: kawa zbożowa, piwo (z wyjątkiem bezglutenowego), napoje słodzone słodem jęczmiennym.

Ukryty gluten gdzie czai się podstępny składnik?

To właśnie ukryty gluten bywa najbardziej zdradliwy i wymaga od nas największej czujności. W przemyśle spożywczym gluten jest często wykorzystywany nie tylko jako składnik bazowy, ale również jako zagęstnik, stabilizator, emulgator, a nawet nośnik smaku. Może to sprawić, że jego obecność w niektórych produktach będzie dla nas sporym zaskoczeniem.

Przetwory mięsne

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że przetwory mięsne, takie jak wędliny, parówki, kiełbasy, pasztety, kaszanka, paczkowane mięso mielone, pulpety czy kotlety mielone, mogą zawierać gluten. Producenci często dodają go jako wypełniacz, aby poprawić konsystencję, zwiększyć objętość lub obniżyć koszty produkcji. Dlatego też, jeśli jesteś na diecie bezglutenowej, zawsze musisz być ostrożny.

• Zawsze szukaj oznaczenia "produkt bezglutenowy" na opakowaniu przetworów mięsnych.

Produkty mleczne

Gluten może ukrywać się również w produktach nabiałowych, zwłaszcza tych przetworzonych i smakowych. Jogurty owocowe, serki smakowe, desery mleczne, serki topione, a nawet niektóre tańsze sery żółte (często są to wyroby seropodobne) oraz gotowe sery do serników mogą zawierać dodatki z glutenem. Często spotykam się z błonnikiem pszennym czy słodem jęczmiennym w składzie, które są źródłem glutenu.

Sosy, dressingi i przyprawy

Gotowe sosy i dressingi to kolejna kategoria, w której gluten często się ukrywa. Keczup, musztarda, majonez, gotowe sosy sałatkowe, sos sojowy (z wyjątkiem wersji Tamari, która jest bezglutenowa), sosy w proszku oraz kostki bulionowe wszystkie te produkty mogą zawierać mąkę pszenną lub inne składniki glutenowe jako zagęstniki. Co więcej, gotowe mieszanki przypraw (np. curry, przyprawa do gyrosa, typu vegeta) również mogą zawierać mąkę jako środek przeciwzbrylający. Zawsze zalecam wybieranie przypraw jednoskładnikowych, aby mieć pewność co do ich składu.

Słodycze, przekąski i napoje

Niestety, słodkości i przekąski to prawdziwe pułapki glutenowe. Czekolady, szczególnie te nadziewane, batony, żelki, lody, chipsy (ze względu na przyprawy), paluszki i prażona cebulka to tylko niektóre z produktów, w których można znaleźć słód jęczmienny lub skrobię pszenną. Nie zapominajmy też o napojach kawa zbożowa i piwo (chyba że wyraźnie oznaczone jako bezglutenowe) to również źródła glutenu, których należy unikać.

Jak czytać etykiety klucz do bezpiecznych zakupów

Dla osób na diecie bezglutenowej, umiejętność czytania etykiet to absolutna podstawa i klucz do bezpiecznych zakupów w Polsce. To moja najważniejsza rada zawsze czytaj skład! Bez tego ani rusz, zwłaszcza gdy stawka jest tak wysoka, jak nasze zdrowie.

Znak „Przekreślonego Kłosa”

Kiedy widzę na produkcie znak "Przekreślonego Kłosa", wiem, że mogę mu zaufać. To licencjonowany, międzynarodowy symbol, który jest gwarancją, że produkt jest regularnie badany i bezpieczny dla osób z celiakią. Zakłady produkcyjne, które go używają, przechodzą rygorystyczne audyty, co daje mi pewność, że ryzyko zanieczyszczenia jest minimalne.

Obowiązek wyróżniania alergenów

Zgodnie z przepisami, producenci mają obowiązek wyróżniać alergeny w składzie często poprzez pogrubioną czcionkę, kursywę lub podkreślenie. To ogromne ułatwienie! W składzie zawsze szukam takich nazw jak: "pszenica", "żyto", "jęczmień", "słód jęczmienny", "skrobia pszenna". Jeśli któryś z tych składników się pojawi, wiem, że produkt jest dla mnie niedozwolony.

Ostrzeżenia o śladowych ilościach co oznaczają?

Często na etykietach spotykamy dobrowolne ostrzeżenia typu "może zawierać śladowe ilości glutenu" lub "wyprodukowano w zakładzie, w którym używa się...". Dla osób z celiakią takie produkty są ryzykowne i należy ich unikać. Producenci umieszczają je, aby chronić się prawnie, ale dla nas oznaczają one potencjalne zagrożenie. Pamiętajmy, że prawnie uregulowane oznaczenie "bezglutenowy" oznacza, że produkt zawiera mniej niż 20 mg glutenu na kilogram, co jest bezpieczną ilością dla większości osób z celiakią.

Zanieczyszczenie krzyżowe niewidzialne zagrożenie

Przeczytaj również: Celiakia? Nadwrażliwość? Odkryj gluten w żywności i jedz bezpiecznie

Produkty naturalnie bezglutenowe podstawa zdrowej diety

Chociaż lista produktów zawierających gluten może wydawać się długa i zniechęcająca, chcę Cię zapewnić, że dieta bezglutenowa wcale nie musi być restrykcyjna czy nudna. Wręcz przeciwnie! Istnieje mnóstwo naturalnie bezpiecznych produktów, które stanowią fundament zdrowej i urozmaiconej kuchni.

Zboża i pseudozboża

Na szczęście natura obdarzyła nas wieloma zbożami i pseudozbożami, które naturalnie nie zawierają glutenu. Do moich ulubionych należą:

• ryż
• kukurydza
• gryka
• proso (kasza jaglana)
• amarantus
• komosa ryżowa (quinoa)
• sorgo
• teff

Pamiętaj jednak, że nawet w ich przypadku kluczowe jest wybieranie wersji certyfikowanych, aby uniknąć wspomnianego wcześniej zanieczyszczenia krzyżowego.

Świeże produkty fundament diety

Świeże warzywa, owoce, mięso i ryby są naturalnie bezglutenowe i to właśnie one powinny stanowić podstawę każdej zdrowej diety, w tym również tej bezglutenowej. Są bogate w składniki odżywcze i dają ogromne pole do popisu w kuchni.